Το ρεπορτάζ των Τάιμς, που το έχει γράψει μιαιρανοαμερικανίδα δημοσιογράφος, η Φαρνάζ Φασίχ, αναφέρεται στην πάλη που δόθηκε στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας προκειμένου να εκλεγεί σαν ηγέτης ο ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ, γιος του Αλί Χαμενεΐ. Εδώ έρχεται στην επιφάνεια η μεγάλη προσπάθεια της ρεφορμιστικής, σχετικά συμφιλιωτικής προς τη Δύση φράξιας της ιρανικής ηγεσίας να εμποδίσει την εκλογή του Μοτζτάμπαη οποία προωθήθηκε από τους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς αυτός ήταν ο εκπρόσωπος της πιο σκληρής αντιδυτικής και επίσης πιο ρωσόφιλης φράξιας του καθεστώτος. Το πολύ σημαντικό στο ρεπορτάζ της Φασίχ είναι πως ο επικεφαλής της προσπάθειας να μην εκλεγεί ο γιος του Χαμενεΐ δεν ήταν ένας ρεφορμιστής, αλλά ο Αλί Λαριτζανί, ο πιο στενός πολιτικός συνεργάτης του πατέρα του. Αυτός ήταν ένας ισορροπιστής, ο οποίος ένωνε μόνιμα, όπως και ο ίδιος ο πατέρας Χαμενεΐ, τις δυο παραπάνω τάσεις στις οποίες στηριζόταν η κρατική εξουσία από την εποχή του Χομεϊνί. Γι αυτό το λόγο ο Λαριτζανί έγινε ο ντε φάκτο αρχηγός του κρατικού μηχανισμού μετά το θάνατο του δεύτερου καθώς ήταν το ίδιο βίαιος όπως αυτός κάθε φορά που κινδύνευε από τις μάζες το καταπιεστικό και αντισημιτικό καθεστώς. Αν ο Λαριτζανί ζούσε μετά την εκλογή του Μοτζτάμπαθα υπήρχε μια ντε φάκτο διαρχία στο Ιράν, πράγμα που κινδύνευε να καταστρέψει τα τεράστια πολιτικά κέρδη της Μόσχας από τον πόλεμο-εγχείρηση του Τραμπ και την άνοδο στην εξουσία του Μοτζτάμπα. Γι αυτό το λόγο, το πιθανότερο μετά από κατάδοση του από στελέχη της εχθρικής του φράξιας, εξοντώθηκε και ο πραγματικός πολιτικός διάδοχος του Χαμενεΐ. Στην ουσία συνέβη το εξής: Τους δύο αυτούς «ενωτιστές» της Ανατολής με τη Δύση, του φασισμού με την αστοδημοκρατίατους σκότωσε ο ρωσικός νεοχιτλερικός πόλος που δεν τους χρειάζονταν πια για να συσπειρώνουν τους ρεφορμιστές μουλάδες στα πλατιά του αντισημιτικά μέτωπα ενάντια στη Δύση. Και τους σκότωσε με το χέρι του πιο μεγάλου εχθρού τους που είναι το Ισραήλ ώστε οι οπαδοί τους να μην μάθουν ποια πολιτική γραμμή είχε όφελος από την εξόντωσή τους. Άλλωστε το Ισραήλ κάτω από την ηγεσία της αστικής του τάξης είναι καταχαρούμενο που σκοτώνει τους μικρομεσαίους αντισημίτες χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι δουλεύει με αυταπάρνηση για τους πιο μεγάλους, τους αληθινούς νέους χίτλερ που αξιοποιούν τις αντιδραστικές, επεκτατικές ουτοπίες των σημερινών ηγετών του για να το μετατρέπουν σε αντικείμενο διεθνούς αντισημιτικού μίσους.
Παρακάτω δημοσιεύουμε ολόκληρο το άρθρο των Τάιμς της Νέας Υόρκης.
<< Ίντριγκα, παιχνίδια εξουσίας και ανταγωνισμοί:
Η άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ
Η μάχη που διήρκησε μια εβδομάδα, για τον επόμενο ηγέτη του Ιράν έφερε αντιμέτωπους τους Φρουρούς της Επανάστασης με τους μετριοπαθείς. Οι στρατηγοί επικράτησαν, αλλά μόνο έπειτα από έντονη αντίσταση.
Η άνοδος του ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν μπορεί να φάνηκε απλή, ακόμη και προδιαγεγραμμένη. Στην πραγματικότητα, δεν ήταν ούτε το ένα ούτε το άλλο.
Η άνοδός του ήρθε μόνο μετά από έναν πλήρη «πόλεμο διαδοχής». Η διαδικασία υψηλού ρίσκου μετατράπηκε σε μια ιρανική εκδοχή του «Game of Thrones»: ένας κενός θρόνος, ένα συμβούλιο κληρικών και δύο δυναστείες — οι Χαμενεΐ και οι Χομεϊνί — σε ανταγωνισμό. Πολιτικές προσωπικότητες διεκδικούσαν, στρατιωτικοί διοικητές υπερασπίζονταν τα «εδάφη» τους και ένας πρώην αρχηγός μυστικών υπηρεσιών, γνωστός για σχέδια δολοφονιών, παρενέβαινε.
Ακόμη και σε ομαλές συνθήκες, η εύρεση του τρίτου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν —του ανθρώπου που όχι μόνο θα εκπροσωπούσε τον Θεό στη γη αλλά και θα είχε εξουσία πάνω στην πολιτική και τις ένοπλες δυνάμεις— θα ήταν δύσκολη. Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κυβερνούσε από το 1989, μέσα από δεκαετίες αναταραχών.
Όμως εν μέσω πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, με βόμβες να πέφτουν και εκρήξεις να συγκλονίζουν τη χώρα, η επιλογή διαδόχου με ισόβια θητεία έγινε δοκιμασία για το αν το θεοκρατικό σύστημα θα επιβιώσει.
Η αφήγηση αυτή βασίζεται σε συνεντεύξεις με πέντε ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους, δύο κληρικούς, δύο άτομα συνδεδεμένα με το γραφείο του ανώτατου ηγέτη και τρία μέλη των Φρουρών της Επανάστασης που έχουν γνώση της διαδικασίας επιλογής. Όλοι ζήτησαν ανωνυμία γιατί δεν έχουν εξουσιοδότηση να μιλήσουν δημόσια για εσωτερικές κυβερνητικές συζητήσεις.
Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ πιθανότατα δεν θα είχε ανέλθει αν ο πατέρας του είχε πεθάνει από φυσικά αίτια. Ο Αγιατολάχ είχε προτείνει τρία άλλα ονόματα διαδόχων — ο γιος του δεν ήταν ανάμεσά τους.
Μυστικές συναντήσεις
Στις 3 Μαρτίου, η Συνέλευση των Ειδικών —88 ανώτεροι κληρικοί συνταγματικά υπεύθυνοι για την επιλογή ανώτατου ηγέτη— πραγματοποίησε μυστική διαδικτυακή συνεδρίαση για να ξεκινήσει μια διαδικασία εκλογής που θα τελείωνε όταν ένας υποψήφιος θα πετύχαινε μια πλειοψηφία δύο τρίτων.
Νωρίτερα την ίδια μέρα, το Ισραήλ είχε βομβαρδίσει το επιτελείο της συνέλευσης στηνΚομ, όπου ζούσαν πολλοί κληρικοί και δίδασκαν σε σιίτικα σεμινάρια, σκοτώνοντας μέλη του διοικητικού προσωπικού.
Μετά το θάνατο του Αγιατολάχ Χαμενεΐ από βομβαρδισμούς την πρώτη μέρα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, αντίπαλες πολιτικές φατρίες και στρατηγοί των Φρουρών προσπαθούσαν να προωθήσουν τους δικούς τους υποψηφίους και να ενισχύσουν τις δικιές τους βάσεις εξουσίας, όπως έλεγαν σε συνεντεύξεις ανώτατοι αξιωματούχοι, κληρικοί και μέλη των Φρουρών.
Οι σκληροπυρηνικοί ήθελαν αδιαλλαξία απέναντι στα εσωτερικά και εξωτερικά καλέσματα για αλλαγή καθεστώτος και σύγκρουση. Ήθελαν συνέχεια και επιμονή στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική των Αγιατολάδων. Οι μετριοπαθείς ζητούσαν νέο πρόσωπο, ένα νέο στυλ διακυβέρνησης και τερματισμό των εχθροπραξιών με τις ΗΠΑ.
Ο Χαμενεΐ είχε ισχυρούς συμμάχους που τον υποστήριζαν: τους Φρουρούς της Επανάστασης και τον νέο αρχηγό τους, τον στρατηγό ΑχμάντΒαχίντι, τον στρατηγό Μοχαμαντ Αλί ΑζίζΤζαφαρί, ένα στρατηγικό στέλεχος στον παρόντα πόλεμο, και τον στρατηγό Μοχαμέντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρο της Βουλής και προηγούμενο διοικητή των Φρουρών. Ο ΧουσείνΤαέμπ πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών των Φρουρών και το μυαλό των δολοφονικών συνομωσιών στο εξωτερικό ήταν επίσης σε αυτό το στρατόπεδο.
Αντίθετα, υπήρξε αντίδραση από απρόσμενα πρόσωπα. Ο Αλί Λαριτζανίο επικεφαλής του Συμβούλιου Εθνικής Ασφαλείας (και ο ντε φάκτο ηγέτης του Ιράν αυτή τη στιγμή) είπε σε μερικά μέλη της Συνέλευσης των Ειδικών ότι η χώρα χρειαζόταν έναν μετριοπαθή και ενωτικό ηγέτη και ότι ο κύριος Χαμενεΐ θα ήταν μια πολωτική μορφή. Ο πρόεδρος ΜασούντΠεζεσκιάν, ένας μετριοπαθής, και άλλοι ανώτατοι αξιωματούχοι και κληρικοί μετριοπαθείς συμφώνησαν, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, κληρικούς και φρουρούς (εννοεί αυτούς που μίλησαν στη δημοσιογράφο. Σημείωση δικιά μας).
Το μετριοπαθές στρατόπεδο προωθούσε δύο πιθανούς υποψηφίους: έναν πρώην πρόεδρο, τον ΧασάνΡουχανί, κάπως παραγκωνισμένο αλλά κεντρώο, που είχε προεδρεύσει στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του 2015 με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και τον Χασάν Χομεϊνί, εγγονό του ιδρυτή της θεοκρατίας, του αγιατολάχΡουχολάχ Χομεϊνί. Ο Χασάν Χομεϊνί είναι ευθυγραμμισμένος με τα μεταρρυθμιστικά πολιτικά κόμματα. Οι μετριοπαθείς πρότειναν επίσης τον ΑλιρεζάΑαραφί, λόγιο και νομικό, ως συμβιβαστική επιλογή: έναν υποψήφιο με ισχυρά θρησκευτικά διαπιστευτήρια αλλά χωρίς επιρροή σε κύκλους πολιτικής ή στρατού, γεγονός που τον καθιστούσε εύκολο σε έναν χειρισμό.
Καθώς η συνέλευση συζητούσε και διαβουλευόταν για τους κορυφαίους υποψηφίους, είπαν αξιωματούχοι, η οργή κατά του προέδρου Τραμπ και του ισραηλινού πρωθυπουργού, ΜπενιαμίνΝετανιάχου, τροφοδότησε μια αποφασιστικότητα (εννοεί στα μέλη της Συνέλευσης των 88 Ειδικών . Σημείωση δικιά μας) να παραμείνουν αδιάλλακτοι, πράγμα που υπονόμευσε τις προσπάθειες των μετριοπαθών. Καθώς η συζήτηση εξελισσόταν, τα μέλη της συνέλευσης φαίνονταν λιγότερο να ενδιαφέρονται για έναν ηγέτη που θα έσωζε τη χώρα από την τρέχουσα κατάσταση οξείας κρίσης και περισσότερο για μια μετενσάρκωση του «μαρτυρικού» ηγέτη τους, ώστε να εκδικηθούν τον θάνατό του, είπαν ανώτεροι αξιωματούχοι.
«Εξετάζαμε επτά κριτήρια για την επιλογή ενός υποψηφίου», δήλωσε σε συνέντευξη στην κρατική τηλεόραση ο αγιατολάχ Μαχμούντ Ρατζαμπί, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της συνέλευσης. «Κάποιοι είχαν πολύ ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό όραμα, κάποιος άλλος είχε περισσότερα θρησκευτικά διαπιστευτήρια, άλλος είχε ισχυρή διοίκηση, ένας σοφία». Είπε ότι η συνέλευση προσπάθησε να συνεδριάσει πέντε ή έξι φορές με φυσική παρουσία, αλλά οι συνεδριάσεις ακυρώθηκαν για λόγους ασφαλείας.
Σε έναν αρχικό γύρο ψηφοφορίας στις 3 Μαρτίου, ο ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ εξασφάλισε την αναγκαία πλειοψηφία των δύο τρίτων, δείχνοντας ότι οι στρατηγοί των Φρουρών είχαν αποκτήσει το πάνω χέρι. Η Συνέλευση των Ειδικών ενημέρωσε τους κυβερνητικούς αξιωματούχους, οι οποίοι με τη σειρά τους ειδοποίησαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης να προετοιμαστούν για την ανακοίνωση της διαδοχής του κ. Χαμενεΐ με το κάλεσμα της αυγής για προσευχή στις 4 Μαρτίου.
Αλλά αυτό ήταν μόνο η αρχή.
Κινήσεις ισχύος
Τότε ο Λαριτζανί ακύρωσε την ανακοίνωση της ανόδου του κ. Χαμενεΐ, λέγοντας ότι θα ήταν κίνδυνος για τη ζωή του, καθώς ο κ. Τραμπ και ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, είχαν απειλήσει να εξαλείψουν οποιονδήποτε διάδοχο. Πρότεινε να περιμένουν μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος.
Στις 6 Μαρτίου, το Ισραήλ υλοποίησε την απειλή, ρίχνοντας βόμβες διάτρησης καταφυγίων στο συγκρότημα του ανώτατου ηγέτη στο κέντρο της Τεχεράνης, μετατρέποντάς το σε σωρό από ερείπια. Όμως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν ήταν εκεί.
Η αναστολή της ανακοίνωσης έδωσε στο μετριοπαθές στρατόπεδο την ευκαιρία να καταβάλει μια ύστατη προσπάθεια να πιέσει τη Συνέλευση των Ειδικών να επανεξετάσει. Όμως, για να επιβληθεί μια νέα εκλογή απαιτούνταν ισχυροί λόγοι.
Η αναστολή της ανακοίνωσης έδωσε στο μετριοπαθές στρατόπεδο την ευκαιρία να καταβάλει μια ύστατη προσπάθεια να πιέσει τη Συνέλευση των Ειδικών να επανεξετάσει. Όμως, για να επιβληθεί μια νέα εκλογή απαιτούνταν ισχυροί λόγοι.
Ο κ. Λαριτζανί, στενός έμπιστος του πατέρα Χαμενεΐ, υποστήριξε ότι η διαδικτυακή ψήφος για τον ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ ήταν άκυρη, επειδή το Σύνταγμα επιβάλλει τα μέλη της συνέλευσης να ψηφίζουν αυτοπροσώπως. Έπειτα ενημερώθηκε η συνέλευση ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, που ανάρρωνε από τραύματα που είχε υποστεί στις αεροπορικές επιδρομές την πρώτη ημέρα του πολέμου, δεν ήθελε καν τη θέση. Για λόγους ασφαλείας, η άμεση επικοινωνία μαζί του ήταν αδύνατη.
Αλλά άλλοι είπαν ότι η άρνησή του να αναλάβει το αξίωμα ήταν μόνο τυπική.
«Όταν είπαν στον Μοτζτάμπα ότι εξελέγη, είπε, «Δεν θέλω να το δεχτώ, διαλέξτε κάποιον άλλον», είπε ο Αμπντολρεζά Νταβαρί, πολιτικός που είναι κοντά του σε τηλεφωνική συνέντευξη από την Τεχεράνη. «Είναι σιιτικό έθιμο ευγενικής άρνησης μεταξύ κληρικών να λένε “δεν επιδιώκω την εξουσία”, αλλά μετά τελικά το αποδέχονται».
Τα μέλη του μετριοπαθούς στρατοπέδου είπαν στη συνέχεια στη συνέλευση ότι είχαν ανακαλύψει μια νέα και σημαντική οδηγία του Αγιατολάχ Χαμενεΐ και ζήτησαν μια διά ζώσης συνάντηση με το προεδρείο της συνέλευσης, είπαν οι ανώτεροι αξιωματούχοι και κληρικοί.
Στη συνάντηση, δύο από τους στενότερους βοηθούς του ΑγιατολάχΧαμενεΐ, ο ένας κορυφαίος στρατιωτικός σύμβουλος και ο άλλος, ο Ασγκάρ Χετζαζί, ο προσωπάρχης του, κατέθεσαν ότι ο κ. Χαμενεΐ τους είχε πει πως δεν ήθελε ο γιος του ή οποιοδήποτε μέλος της οικογένειάς του να τον διαδεχθεί.
Είπαν ότι είχε απαγορεύσει την κληρονομική διαδοχή επειδή θα παραβίαζε την ουσία της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979 που ανέτρεψε τη μοναρχική διακυβέρνηση. Έπειτα παρουσίασαν μια γραπτή διαθήκη με το ίδιο γενικό μήνυμα και προέτρεψαν τη συνέλευση να ακυρώσει την αρχική της ψήφο.
Η ύστατη προσπάθεια να ανατραπεί η απόφαση της συνέλευσης άφησε άναυδους τους κληρικούς που ήταν παρόντες στη συνάντηση, σύμφωνα με αξιωματούχους και κληρικούς. Ζήτησαν χρόνο για να συμβουλευτούν το ευρύτερο σώμα. Επίσης ανησύχησε τους στρατηγούς των Φρουρών που πίεζαν υπέρ του κ. Χαμενεΐ, οι οποίοι στη συνέχεια έθεσαν σε κίνηση μια αντεπίθεση.
Σε μια ομιλία που αναρτήθηκε σε βίντεο, ο Αγιατολάχ Αλί Μοαλεμί, ένα από τα μέλη της συνέλευσης, καταδίκασε τις προσπάθειες των μετριοπαθών ως κάτι που προσομοίαζε με «πραξικόπημα».
«Υπήρξαν προσπάθειες να αλλάξουν γνώμη τα μέλη της συνέλευσης και να μας σύρουν προς άλλη κατεύθυνση», είπε ο ΑγιατολάχΜοαλεμί. «Υπήρχαν χέρια από έξω από τη συνέλευση με την πρόθεση να διεισδύσουν και να μας επηρεάσουν».
Οι στρατηγοί
Στις 7 Μαρτίου, ο πρόεδρος Πεζεσκιάν ανακοίνωσε ότι το Ιράν θα σταματούσε να επιτίθεται σε αραβικά έθνη στον Περσικό Κόλπο και ζήτησε συγγνώμη. Είπε ότι η απόφαση για αποκλιμάκωση με τους Άραβες γείτονες προήλθε από το τριμελές μεταβατικό συμβούλιο, του οποίου ήταν μέλος, που κάλυπτε τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη έως ότου εκλεγεί νέος. (Το πιο βασικό μέλος του τριμελούς ήταν ο ίδιος ο Λαριτζανί. Η σημείωση δικιά μας). Οι στρατηγοί των Φρουρών της Επανάστασης που διεξήγαγαν τον πόλεμο και στήριζαν τον ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ εξοργίστηκαν, σύμφωνα με τους Ιρανούς αξιωματούχους και τα τρία μέλη των Φρουρών. Ο στρατηγός Βαχιντί, αρχηγός των Φρουρών, και ο στρατηγός ΑζίζΤζαφαρί πίεσαν τη Συνέλευση των Ειδικών να συνεδριάσει αμέσως για μια τελική ψηφοφορία και να ανακηρύξει τον ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ ως νέο ηγέτη.
Ο κ. Ταέμπ, ο πρώην επικεφαλής κατασκοπείας των Φρουρών, τηλεφώνησε και στα 88 μέλη της Συνέλευσης και τα παρότρυνε να ψηφίσουν υπέρ του Χαμενεΐ. Είπε ότι η ψήφος υπέρ του γιου του αγιατολάχ ήταν ηθικό, θρησκευτικό και ιδεολογικό καθήκον, σύμφωνα με τους Ιρανούς αξιωματούχους και τους δύο κληρικούς.
Η Συνέλευση συνεδρίασε ξανά στις 8 Μαρτίου, επίσης διαδικτυακά, και συζήτησε τα ζητήματα που έθεσαν οι μετριοπαθείς. Κάποιοι είπαν ότι έπρεπε να τιμήσουν τις επιθυμίες του ΑγιατολάχΧαμενεΐ και να παραμερίσουν τον γιο του. Άλλοι υποστήριξαν ότι το Σύνταγμα δεν τους υποχρέωνε να κάνουν επιλογές με βάση τη διαθήκη του προκατόχου, και ότι είχαν την εξουσία να αποφασίσουν ανεξάρτητα. Όλοι συμφώνησαν ότι τα πρωτόκολλα εν καιρώ πολέμου επέτρεπαν σε μια διαδικτυακή ψήφο να λογίζεται ως νόμιμη.
Κάθε κληρικός έγραψε ένα όνομα σε ένα κομμάτι χαρτί, το δίπλωσε σε έναν φάκελο και το σφράγισε με κερί. Στη συνέχεια, αγγελιαφόροι μετέφεραν τα ψηφοδέλτια ιδιοχείρως σε μια επιτροπή αρμόδια για την καταμέτρηση και την επικύρωση των ψήφων.
Ο κ. Χαμενεΐ έλαβε 59 από τις 88 ψήφους, μια καθαρή πλειοψηφία δύο τρίτων, αλλά ακόμη πολύ μακριά από την ομοφωνία. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν ότι το Ιράν είχε έναν νέο ανώτατο ηγέτη. Δηλώσεις συγχαρητηρίων και δεσμεύσεις πίστης προς τον ΜοτζτάμπαΧαμενεΐ συνέρρευσαν, ακόμη και από ανθρώπους που είχαν προσπαθήσει να εκτροχιάσουν την άνοδό του.
Και, τουλάχιστον δημόσια, το κατεστημένο του Ιράν πύκνωσε τις τάξεις του πίσω από τον νέο ανώτατο ηγέτη, ο οποίος δεν έχει ακόμη εμφανιστεί δημόσια>>.